--------

Si Juan nimata ug sayo. Ni panaog sa payag nga gubaon aron manilhig ug sayo. "Juan! asa man ka? Juan? mata na ka?" dungog ang syagit sa iyahang mama sa pikas balay. "Naa ko dri ma! nanilhig sa may tangkal sa baboy". "Pagdali, pagpalit ug pandesal sa kanto! kay basig ma mata ni imung papa nga walay pagkaon mag wild napud ni".
Buntag sayo napud ni uli si papa. Hubog, suko, ug way kwarta. Kauban napud niya iyahang mga kaubang stambay sa tindahan. Si Amay nga pamilyadong walay pulos, si Dodong nga drayber ug traysikel. Si nong Boy nga sabungero. Unsa napud kaha ilang gi sturyahan? Kung dili ang gobyerno, gi sturyahan napud siguro nila ang pagkamatay ni Toto. Si Toto tong adik sa amua. Gipatay, DDS daw. Vigilante. Mga gago, dli daw kabalo mu respeto sa balaud. Walay respeto sa mga sibilyan. Apan sa ilang sturya nga gilamoy sa kahubog ug naglutaw sa Tanduay on the rocks. Tanang bagay walay lusot. Tanan gago, tanan mali.
Nisaka si Juan sa ilahang payag nga gamay. Nag hinay-hinay aron dli matamakan ang iyahang mga igsoon nga nangatulog sa salog. "Mang, ambi ang kwarta be, aron mka palit dayon ko kay para pag mata ani nilang Jessa maka kaon dayon sila.
Sila Jessa, ang mga igsoon ni Juan. Mga babae , nag edad ug dise-sais ug kinse. Si Jessa, ang kinamaguwangan, naghunong ug skwela, nagtrabaho gamit ang pangalan sa laing tao. Si Len-Len, ang bunso, wala na nag handom maka sulod pa ug hayskul, nag tabang na lang sa iyahang mama manlaba aron maka kwarta.
"Tagpila gani nang pandesal nak?" Nangutana iyahang mama samtang gina pangita ang iyahang pitakang gamay. "Palit lang gud ta ug bale beinte ma, pwede na man siguro na" Nagpadayon ug pangita ang iyahang mama, hangtud sa iyaha nang na isip nga nawala na jud ang iyahang pitaka. "Gikuha usab sa inyong papa ang atoang kwarta"
Ang papa ni Juan, baldado. Dili ang panglawas, kun dili ang iyahang utok. Pirmi hubog. Pirmi suko. Kung dili sila kulatahon ma igsoon, ang ilahang mama ang diskitahan. Para kay Juan, kng naay tao nga dapat patyon sa mga vigilante, dli si Toto, Kay si Toto dli mangulata. Dili pirmi suko,dli pirmi hubog, high lang.
Nagdali si Juan paadto sa kanto aron mupalit ug pandesal. Na agian niya ang balay ni Amay, ug nadunggan ang away nila sa iyahang asawa. Walay pagkaon. Pirmi na lang. Walay ma uli sa sweldo. Naay sakit ang anak. Walay pampalit ug tambal. Kng ma tigbak pud ang anak. Walay pampa lubong. Double dead. Sa unahan pud nag tagbo si nong Boy. "Hoy Juan! ingna imung papa nga bayaran ko niya sa amoang pustahan kagabii ha?" "Unsa diay inyong gipustahan nong?" "Nag pusta mi kung kinsa ang madaog sa basketball gabii, amaw pud na imung papa, nisukol pusta sa dehado. Mura pud ug di kabalo mag sabong" Masimhot pa ni Juan ang baho sa Tanduay sa baba ni nong Boy. Murag baba sa minatay nga nabuhi.
Nipadayon si Juan sa paglakaw paadto sa kanto. Gi sikop sa kamot ang beinte nga hinatag sa iyahang mama. Tinago tago nga beinte. Inipit sa saninaan sa iyahang mama. Salamat na lang nga wala nakit-an sa iyahang baliko nga amahan. Kay sigurado, maski piso, dli ma respeto.
"Te, pandesal daw te. bale beinte" Dala ang supot nga naay pandesal, nidagan si Juan pauli. Nagbantay sa pandol. Nagdali. Walay gisayang nga oras. Apan sa pagdali ni Juan wala niya napansin ang paspas nga pagpadagan ni Dodong. Sa hapit nila pag bangga, nalabay ang tinapay. Patay...
"Sori jud dong, wala man gud ka nag tan-aw! Ok lang ka? walay naga sakit?" "Ok ra ko nong" Apan sa utok ni Juan, ang pangit nga larawan sa iyahang papa nga naga wild ang nigawas. Ang sakit sa pagpangulata. "Mulakaw na ko nong, naghulat si papa" Wala nay mapunit si Juan sa mga pandesal nga nangahulog. Apan ni uli gihapon kini. Sa layo pa lang nakita na niya nga daghan ang tao sa ilahang payag. Mga silingan, pulis, ug daghan pang silingan. Naga sturya, dili masabtan sa kadaghan.
"Pamilya Gihurot sa Papa nga Nag Wild Kay Walay Pandesal" Mao ang headline sa tabloid sa kanto... Murag nagalutaw sa Tanduay on the rocks... Gago... Gago jud...